KlimaatInspiratie
Duurzame energie in beweging
Blijf op de hoogte van de belangrijkste trends, initiatieven en mijlpalen in de verduurzaming van Nederland. Van lokale warmteprojecten tot nationale doorbraken: hier bundelen we nieuws en inspiratie om samen de energietransitie te versnellen.
10 december 2025
Europese Commissie wil stikstofregels versoepelen voor energieprojecten
De Europese Commissie stelt voor de stikstofregels te versoepelen om de aanleg van energie-infrastructuur — zoals hoogspanningslijnen, kabels, windmolens en elektriciteitskabels — makkelijker mogelijk te maken. Veel van deze projecten liggen in Nederland stil vanwege de uitstoot tijdens bouw. De Commissie wil dat tijdelijke uitstoot geen belemmering blijft. Volgens onder meer Liander en Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) kan dit honderden projecten weer op gang brengen. Het voorstel is nog niet definitief; het moet nu eerst door het Europees Parlement en daarna door de lidstaten worden goedgekeurd.
Bron: NOS
9 december 2025
Steeds meer woningen aardgasvrij
Het CBS signaleert een duidelijke toename van het aantal aardgasvrije woningen in Nederland. Deze groei wordt vooral gedreven door nieuwbouw, waar aardgasvrij inmiddels de standaard is en woningen vaak volledig elektrisch worden verwarmd of zijn aangesloten op een warmtenet. Ook in de bestaande bouw neemt het aandeel aardgasvrije en bijna-aardgasvrije woningen toe, onder meer door de inzet van warmtepompen en hybride systemen.
De ontwikkeling verloopt echter ongelijk. In stedelijke gebieden komt collectieve warmte relatief vaak voor, terwijl in andere regio’s vooral individuele oplossingen worden toegepast. Bij oudere woningen blijkt volledige overstap complexer en kostbaarder, waardoor vaker gekozen wordt voor tussenstappen richting aardgasvrij.
De cijfers laten zien dat de verduurzaming van de gebouwde omgeving daadwerkelijk op gang is, maar dat het huidige tempo niet vanzelf voldoende is om de lange-termijndoelen te halen. Versnelling vraagt om gerichte investeringen, duidelijke keuzes en samenhangend beleid.
Bron: CBS
9 december 2025
Wet collectieve warmte aangenomen
De Wet Collectieve Warmte (Wcw) is aangenomen door de Eerste Kamer der Staten‑Generaal. De wet vervangt de huidige Warmtewet en moet de overgang naar collectieve warmte (zoals stadsverwarming) stimuleren. Belangrijk is dat warmtebedrijven voor minimaal 50% in publieke handen komen, dus bij gemeenten, provincies of andere overheden. Tarieven voor warmte worden geen reflectie meer van gasprijzen, maar van werkelijke kosten voor aanleg en onderhoud, wat stabieler en betaalbaarder moet worden. De wet biedt ook regels voor kleinschalige systemen, verhuurders en verenigingen van eigenaren. Met de Wcw wordt de zichtbaarheid van duurzame, collectieve warmtesystemen vergroot en is er ruimte voor uitbreiding van warmtenetten.
Bron: Eerste Kamer
4 december 2025
Deze 5 Nederlandse mega‑energieprojecten krijgen bijzondere status van de EU
De Europese Commissie heeft een lijst gepubliceerd met 235 grensoverschrijdende transitieprojecten. Vijf daarvan betreffen Nederland — variërend van interconnecties en stroomnetuitbreiding tot waterstof‑ en CO₂‑corridors. Dankzij de “bijzondere status” kunnen deze projecten subsidie én prioriteit krijgen. Dat betekent voor Nederland dat cruciale infrastructuur voor opwek, transport en opslag van duurzame energie versterkt wordt.
Bron: Change Inc.
27 november 2025
Netbeheerders komen afspraken niet na en nemen kritiek ‘zeer serieus’
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) stelt dat netbeheerders hun afspraken over uitbreiding en flexibilisering van het elektriciteitsnet niet nakomen. Daardoor blijft het probleem van netcongestie bestaan, met gevolgen: momenteel staan circa 14.000 bedrijven op wachtlijsten voor aansluiting, wat volgens ACM leidt tot miljardenverlies en vertraging bij de energietransitie. Netbeheerders erkennen de kritiek en kondigen verbeterplannen aan. Tot uiterlijk 6 februari moeten ze bij ACM aangeven hoe zij piekbelasting willen tegengaan, onder meer door beter inzicht in netbelasting en aantrekkelijkere flexibele contracten.
Bron: NOS
13 november 2025
Het eerste energie-onafhankelijke bedrijventerrein van Europa
Het bedrijventerrein in Tiel is officieel in gebruik genomen als het eerste volledig energie-onafhankelijke terrein van Europa. Via een eigen “energiehub” kunnen acht bedrijven zich hier vestigen zonder aansluiting op het reguliere net. Het systeem combineert zonnepanelen, een grote batterijopslag en een gasgenerator voor de wintermaanden. Het zorgt voor lokaal opwekken én gebruik van stroom, zonder zware belasting van het traditionele elektriciteitsnet. Het project is technisch en financieel zo opgezet dat bedrijven goedkoper uit zijn, terwijl het netcongestie helpt voorkomen.
Bron: NOS
9 november 2025
Politici staan op de rem, maar de vergroening dendert door
Ondanks politieke terughoudendheid versnelt de verduurzaming wereldwijd in hoog tempo. Sinds het Klimaatakkoord van Parijs zijn zonne- en windenergie spectaculair goedkoper geworden, waardoor steeds meer landen en bedrijven overstappen op schone energie. De mondiale CO₂-uitstoot lijkt hierdoor de komende jaren te gaan dalen, al is de opwarming met 2,5 tot 3 °C nog te hoog om de klimaatdoelen te halen. De omslag naar duurzame energie is echter onomkeerbaar: investeringen, technologische innovatie en maatschappelijke steun duwen de energietransitie vooruit, ook waar politiek leiderschap achterblijft. De uitdaging ligt nu in het versnellen van beleid en uitvoering, vooral in sectoren als industrie en warmte, om de kansen van deze groene revolutie volledig te benutten.
Bron: NOS
November 2025
Nieuw instrument voor publieke regie warmtenetten
Ruim 40% van onze energievraag is warmte. Met warmtenetten en lokale bronnen zoals aardwarmte kan Nederland minder afhankelijk worden van buitenlands gas en de klimaatdoelen voor 2050 halen. De ontwikkeling van warmtenetten stokt echter door problemen met financiering, betaalbaarheid en vertrouwen. De nieuwe Wet collectieve warmte (Wcw), naar verwachting van kracht in 2026, brengt warmtebedrijven in publiek meerderheidsbezit en verbetert toezicht, duurzaamheid en tariefregulering. De Nationale Deelneming Warmte (NDW) – uitgevoerd door EBN namens de Staat – gaat als mede-investeerder publieke warmtebedrijven financieel versterken en professionaliseren. In een Springtij-podcast gaan wethouder Duurzaamheid Cathelijne Bouwkamp (Arnhem) en Herman Exalto (EBN) in op de uitdagingen van de warmtetransitie. Doelen zijn onder meer lagere kosten, schaalvergroting, standaardisering en kennisdeling. Zo kan de aanleg van warmtenetten weer op gang komen en wordt duurzame, betaalbare warmte beter bereikbaar voor bewoners.
Bron: EBN
16 oktober 2025
Regionale maatregelen tegen vol stroomnet beginnen te werken
De aanpak om de overbelasting van het stroomnet te verminderen werpt vruchten af. In de Flevopolder, Gelderland en Utrecht zijn sinds vorig jaar regionale maatregelen genomen om ruimte te creëren op het elektriciteitsnet. Nieuwe berekeningen tonen aan dat de verwachte vraag naar netcapaciteit in Gelderland en de Flevopolder lager uitvalt dan gedacht, mede dankzij deze maatregelen. In Utrecht blijft de situatie echter zorgelijk: daar duurt de uitbreiding van het net langer en blijft de druk op de capaciteit tot 2033 hoog. Volgens minister Hermans (Klimaat en Groene Groei) tonen de resultaten aan dat de gezamenlijke inzet van overheid, provincies en netbeheerders effect heeft, maar dat blijvende inspanning nodig is. Naast regionale maatregelen werkt het kabinet ook aan landelijke initiatieven, zoals variabele nettarieven en slimme apparaten die het stroomgebruik buiten piekuren stimuleren.
Bron: Rijksoverheid
10 oktober 2025
Kabinet werkt aan nationale deelneming warmte om publieke rol in warmtemarkt te versterken
Het kabinet wil via een nationale deelneming warmte de publieke uitvoeringskracht in de warmtemarkt versterken. Gemeenten krijgen in de toekomst de plicht om een meerderheid van de aandelen in lokale warmtebedrijven te bezitten, maar veel overheden missen hiervoor nog financiële middelen en expertise. De deelneming — die waarschijnlijk wordt uitgevoerd door Energie Beheer Nederland (EBN) — moet helpen bij het opzetten en versterken van regionale warmtebedrijven en zorgt voor meer borging van publieke belangen zoals betaalbaarheid, betrouwbaarheid en duurzaamheid. Ook wordt in de brief ingegaan op de ontwikkeling van de Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS), de garantieregeling en de voortgang van de Wet collectieve warmte (Wcw).
6 oktober 2025
Eneco zoekt publieke koper voor zijn warmtenetten
Eneco onderzoekt de verkoop van zijn warmtenetten en de bijbehorende organisatie. De nieuwe warmtewet verplicht dat warmtenetten voor meer dan 50% in publieke handen zijn, waardoor exploitatie voor commerciële partijen minder aantrekkelijk wordt. Directeur Ron Wit benadrukt dat Eneco het liefst het hele warmtebedrijf in één keer wil overdragen aan een publieke partij om kennis en slagkracht te behouden. Tegelijk vreest het bedrijf dat gemeenten en provincies niet over voldoende financiële middelen beschikken: voor de aanleg van nieuwe warmtenetten is naar schatting ruim €35 miljard publiek geld nodig. De wet, bedoeld om de publieke regie te versterken, heeft tot stilstand geleid in de aanleg van nieuwe netten. Eneco sluit een minderheidsbelang uit en noemt de huidige situatie een “niemandsland” in de warmtetransitie.
Bron: Het Financieele Dagblad
2 oktober 2025
Kabinet zet nieuwe stap snellere uitbreiding stroomnet
Samenvatting: Het kabinet heeft een besluit naar de Tweede Kamer gestuurd waarmee projecten voor uitbreiding of verzwaring van het elektriciteitsnet (vanaf 21 kV) kunnen worden aangemerkt als “zwaarwegend maatschappelijk belang”. Hierdoor worden procedures ingekort: bezwaarmakers gaan rechtstreeks naar de Raad van State, en de uitspraak binnen 6 maanden is verplicht. Dit kan tot 1,5 jaar tijdswinst opleveren voor netbeheerders, wat nodig is om infrastructuur te laten mee groeien met de energietransitie.
Bron: Rijksoverheid
12 september 2025
Uniek onderzoek: steun voor overstap duurzame warmte
Uit een grootschalig onderzoek onder ruim 14.000 Nederlanders blijkt dat 61% positief staat tegenover de overstap van aardgas naar duurzame warmte. Opvallend is dat veel deelnemers aangeven liever niet meer te betalen dan voor aardgas, maar toch adviseren dat gemeenten beleid mogen voeren dat burgers méér kost – mits dit leidt tot CO₂-besparing en een prettiger woonomgeving. Belangrijke voorwaarden die inwoners stellen zijn: transparantie van energiebedrijven en beperking van winstmarges. Het onderzoek, uitgevoerd door MSG Sustainable Strategies en Populytics in opdracht van zestien gemeenten en EBN, geeft beleidsmakers voor het eerst direct inzicht in welke keuzes burgers zelf wenselijk vinden bij de warmtetransitie.
Bron: EBN
12 september 2025
ACM: onzekerheid over betaalbaarheid groot struikelblok bij overstap naar warmtenet
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) ziet dat onzekerheid over de betaalbaarheid een belangrijk obstakel vormt bij de overstap naar warmtenetten. Vooral huurders, en in het bijzonder in de sociale huursector, zijn terughoudend omdat zij niet weten of de kosten in de toekomst betaalbaar blijven. Woningcorporaties kunnen hierover geen garanties geven, zeker wanneer vaste investeringskosten moeten worden doorberekend. Nu geldt nog het principe dat warmtetarieven niet hoger mogen zijn dan de kosten van gas (“niet-meer-dan-anders”), maar met de nieuwe Wet collectieve warmte (Wcw) wordt dit losgelaten en gaan tarieven gebaseerd worden op werkelijke kosten. Volgens de ACM kan dit gebrek aan zekerheid het draagvlak onder bewoners verkleinen en daarmee de energietransitie vertragen.
Bron: ACM
9 september 2025
Eerste Kamer houdt technische briefing over Wet collectieve warmte; tijdpad richting plenaire behandeling bekend
De commissie EZ/KGG van de Eerste Kamer organiseerde een technische briefing over de WcW. Daarbij is een voorlopig tijdpad gedeeld: inbreng in de schriftelijke ronde op 23 september, deskundigenbijeenkomst op 7 oktober en beoogde plenaire behandeling begin december. Dit bevestigt voortgang van het wettelijk kader voor productie, transport en levering van collectieve warmte, inclusief consumentenbescherming en tariefsystematiek. Relevantie: wetgeving die rechtstreeks impact heeft op governance, tariefvorming en risicotoedeling bij warmtenetprojecten.
Bron: Eerste Kamer
9 september 2025
Projectbesluit windpark Echteld‑Lienden vastgesteld
Het projectbesluit voor windpark Echteld‑Lienden werd op 9 september 2025 vastgesteld door Gedeputeerde Staten van Gelderland. Initiatiefnemer Vattenfall wil zeven nieuwe windturbines aan beide zijden van de A15 bouwen in de gemeenten Buren en Neder‑Betuwe als vervanging van vier bestaande turbines. Het project draagt bij aan de doelstellingen van het Klimaatakkoord en de Regionale Energie Strategie Fruitdelta Rivierenland. Het projectbesluit bundelt alle benodigde bouw-, milieu‑ en natuurgerelateerde vergunningen onder de nieuwe Omgevingswet. Het bevat eisen voor onder meer geluid, slagschaduw en landschappelijke inpassing en verwijst naar een milieueffectrapport. Het besluit ligt van 18 september tot 29 oktober 2025 ter inzage en belanghebbenden kunnen tijdens deze periode beroep instellen bij de Raad van State; na afloop treedt het besluit in werking.
Bron: Provincie Gelderland
5 september 2025
Warmtenet toekomst voor inwoners Maurik
Een bewonersadviesgroep uit Maurik (gemeente Buren, regio Rivierenland) onderzocht samen met de gemeente hoe het dorp aardgasvrij kan worden. Zij adviseren een collectief zeer‑laag‑temperatuur‑warmtenet (ZLT‑warmtenet) dat warmte uit oppervlaktewater van de Rijn en het Eiland van Maurik gebruikt (aquathermie). Het warmtenet legt minder druk op het elektriciteitsnet, kan gefaseerd vanaf 2030 worden aangelegd en biedt zowel verwarming als koeling. Bewoners roepen de gemeente op snel vervolgonderzoek te doen en alle partijen (gemeenteraad, woningcorporaties en energiebedrijven) te betrekken.
Bron: SRC Regio-nieuws
3 september 2025
Arnhems Burgerberaad Duurzaam Warm Wonen van start
In Arnhem is een burgerberaad gestart waaraan circa 150 gelote inwoners deelnemen. In vijf bijeenkomsten wordt samen met experts gekeken hoe de stad aardgasvrij kan worden. De adviezen worden eind 2026 verwerkt in de plannen voor de verduurzaming van de stad. Wethouder Cathelijne Bouwkamp benadrukt dat de overstap naar duurzame energie een grote uitdaging is, waarvoor draagvlak onder alle Arnhemmers nodig is.
Bron: Gemeente Arnhem – arnhem.nl
27 augustus 2025
Gemeenten kampen met personeelstekort voor energietransitie
Onderzoeksbureau BMC signaleert dat 82% van de gemeenten een tekort heeft aan professionals om de energietransitieplannen uit te voeren. Het gaat zowel om kwantitatieve tekorten (te weinig mensen) als kwalitatieve tekorten (gebrek aan specifieke kennis, zoals warmte-expertise of projectmanagement). Dit kan de uitvoering van warmtetransities, RES-doelstellingen en verduurzamingsprogramma’s ernstig vertragen. Gemeenten waarschuwen dat de doelen uit het Klimaatakkoord zo niet haalbaar zijn.
Bron: Consultancy.nl
20 augustus 2025
Uitsluiten warmtenetten kost Nederland jaarlijks €1,2 miljard
Onderzoeksbureau Ecorys berekende dat het weren van collectieve warmtenetten de samenleving jaarlijks zo’n €1,2 miljard extra zou kosten. Zonder warmtenetten zouden veel meer woningen individueel overstappen op elektrische warmtepompen. Dat maakt de energietransitie duurder, legt extra druk op het toch al volle elektriciteitsnet en beperkt de inzet van duurzame bronnen als restwarmte en geothermie. Volgens Ecorys is een combinatie van warmtepompen én warmtenetten essentieel om de transitie betaalbaar en haalbaar te houden.
Bron: Consultancy.nl
12 juli 2025
Met alleen stroom gaan we het niet redden
Netbeheerder Enexis kondigt aan dat samenwerking met gemeenten en warmtebedrijven cruciaal wordt om lokale warmtenetten te realiseren. Omdat het elektriciteitsnet in veel regio’s vol zit, wil Enexis de warmtetransitie ondersteunen met collectieve warmtenetten die minder beslag leggen op stroominfrastructuur. De boodschap: “Met alleen stroom gaan we het niet redden.” Daarmee wijst Enexis op het belang van een mix aan oplossingen om woningen aardgasvrij te maken.
Bron: Enexis.nl
3 juli 2025
Tweede Kamer stemt in met Wet collectieve warmte (Wcw)
De Tweede Kamer heeft ingestemd met de nieuwe warmtewet (Wcw), die beoogt de aanleg en exploitatie van warmtenetten te versnellen. Belangrijke elementen zijn: gemeenten krijgen meer regie, nieuwe warmtenetten moeten voor >50% in publieke handen zijn, en ook bestaande netten worden richting publiek eigendom geduwd. Verder krijgt de ACM een rol in het toezicht op tarieven en leveringszekerheid. De wet wordt gezien als een grote stap in de institutionele verankering van warmtenetten en treedt per 1 januari 2026 in werking.
12 juni 2025
Vertraging hoogspanningsnet: Rivierenland pakt het lokaal aan
TenneT maakte bekend dat de uitbreiding van het landelijke hoogspanningsnet in Gelderland, Utrecht en Flevoland veel later wordt opgeleverd dan gepland. Nieuwe verbindingen die nodig zijn voor de energietransitie komen pas tussen 2033 en 2035 beschikbaar, terwijl de vraag naar capaciteit nu al snel stijgt. Dit betekent dat bedrijven en gemeenten in de regio Rivierenland de komende jaren tegen serieuze knelpunten aanlopen. Projecten voor zonnevelden, windturbines en grootschalige elektrificatie dreigen te stagneren door het gebrek aan ruimte op het net. Lokale partijen willen die stilstand voorkomen en zoeken daarom naar alternatieve oplossingen: van kleinschalige batterijen en buurtopslag tot slimme netconcepten en vraagsturing bij bedrijven. Ook wordt gekeken hoe warmteprojecten, zoals collectieve warmtenetten, een deel van de druk op het stroomnet kunnen verlichten. De boodschap vanuit de regio is duidelijk: ondanks de vertraging blijven we niet afwachten, maar nemen we lokaal het initiatief om de energietransitie doorgang te laten vinden.
19–23 mei 2025
Arnhem Electricity Week 2025
Arnhem organiseerde een internationale week met ruim 50 programma’s rondom elektrificatie, energie-infrastructuur en innovatie. Hoogtepunt was de European New Power Summit en een demonstratie van de Formule E. Bedrijven, overheden en kennisinstellingen kwamen bijeen om te praten over de toekomst van energie. Het evenement vestigde Arnhem nog sterker als energiehoofdstad van Nederland.
Bronnen: Duurzaam Ondernemen, Oost NL
25 april 2025
Kabinet presenteert pakket Groene Groei
Het kabinet kondigt aanvullende maatregelen aan om de verduurzaming van de economie te versnellen. Dit pakket omvat onder meer ondersteuning voor bedrijven bij het verduurzamen, het wegnemen van knelpunten in regelgeving en investeringen in betaalbare, duurzame energie. Het pakket wordt gezien als een noodzakelijke bijsturing om de klimaatdoelen te halen, zeker gezien de recente stagnatie in de uitvoering.
Bron: Rijksoverheid
Zet de volgende stap
Van complexe uitdagingen naar duurzame resultaten!
Wil je duurzame stappen zetten maar weet je niet waar te beginnen? Of heb je een goed idee of project dat bijdraagt aan een betere wereld? Laten we samen ontdekken hoe we dit kunnen realiseren!
Heb je een vraag of wil je samen verkennen wat ik voor jouw organisatie kan betekenen? Stuur me gerust een bericht via mail, Signal, WhatsApp of bel me direct op 06 – 1337 4937. Ik reageer snel en plan graag een moment om kennis te maken.
